Filtry w rekuperatorze wymienia się zwykle co 3 do 6 miesięcy (wstępne G4) i co 6 do 12 miesięcy (dokładne F7). Dokładny termin podaje instrukcja centrali, a większość sterowników sama przypomina o wymianie. To najtańsza czynność serwisowa w całej instalacji i jedna z tych, które najczęściej się odkłada. Wyjaśniamy, czym filtry się różnią, co się dzieje, gdy są zapchane, i jak wymienić je bez wzywania fachowca.
Czym różnią się filtry G4 i F7?
G4 to filtr wstępny, który zatrzymuje większe cząstki: kurz, włókna, liście i owady. F7 to filtr dokładny na nawiewie, który zatrzymuje drobny pył i pyłki roślin. G4 chroni wymiennik i wentylatory, a F7 chroni powietrze, którym oddychacie. F7 zapycha się wolniej, ale kosztuje więcej, więc warto mieć zapas przed sezonem.
| Klasa | Gdzie pracuje | Co zatrzymuje | Zwykła wymiana |
|---|---|---|---|
| G4 | Czerpnia i wywiew | Kurz, włókna, liście, owady | Co 3 do 6 miesięcy |
| F7 | Nawiew do pomieszczeń | Drobny pył, pyłki roślin, część pyłu zawieszonego | Co 6 do 12 miesięcy |
Rekuperator ma osobny filtr na powietrzu zewnętrznym i osobny na powietrzu wywiewanym z domu. Filtr na wywiewie chroni też wymiennik przed tłustym osadem z kuchni. Oznaczenia G4 i F7 pochodzą z normy PN-EN 779, którą zastąpiła PN-EN ISO 16890, dlatego na nowszych filtrach spotkacie też oznaczenia ISO Coarse i ePM1. Dla alergików filtr klasy F7 albo ePM1 na nawiewie jest w praktyce konieczny.
Co się dzieje, gdy filtry w rekuperatorze są zapchane?
Wentylatory zużywają więcej prądu i pracują głośniej, a do pomieszczeń trafia mniej powietrza. Zabrudzony wymiennik odzyskuje też mniej ciepła, a zimą rośnie ryzyko jego oszronienia. Im bardziej zapchany filtr, tym trudniej powietrzu przez niego przepłynąć, więc wentylatory podkręcają obroty, żeby utrzymać ustawiony wydatek. Pierwszym sygnałem bywa nawilgocenie okien w sypialni albo uczucie duszności rano.
Zapchane filtry szkodzą też wymiennikowi. Kurz, który przedostanie się obok zużytego filtra, osiada na kanałach wymiennika i obniża odzysk ciepła. Zimą dochodzi jeszcze ryzyko oszronienia, o którym piszemy w poradniku o szronie na rekuperatorze.
Kiedy wymieniać filtry w rekuperatorze?
Filtry G4 co 3 do 6 miesięcy, filtry F7 co 6 do 12 miesięcy, a oprócz tego zawsze przed sezonem grzewczym i po sezonie pylenia. Przy ruchliwej drodze, przy polach albo po remoncie w sąsiedztwie interwały trzeba skrócić. Dokładny termin podaje instrukcja centrali, a sterownik zwykle sam przypomina o wymianie.
- Przed sezonem grzewczym, czyli na przełomie września i października. Zimą centrala pracuje najdłużej, a jesienią w powietrzu jest dużo pyłu z palenisk.
- Po sezonie pylenia, zwykle w czerwcu, bo filtry na nawiewie wyłapują wtedy najwięcej.
- Po remoncie albo budowie w sąsiedztwie, nawet jeśli minęło dopiero kilka tygodni.
- Gdy sterownik wyświetla komunikat o filtrach, centrala słyszalnie przybrała na głośności albo nawiew jest wyraźnie słabszy niż zwykle.
Domy przy ruchliwej drodze, w pobliżu pól albo w miejscowościach, gdzie zimą pali się w piecach, wymagają zwykle krótszych interwałów niż wynika z instrukcji. Jeśli rekuperator stoi w kuchni lub pomieszczeniu gospodarczym z dużą ilością kurzu, filtry też zapychają się szybciej.
Jak samodzielnie wymienić filtry w rekuperatorze?
Wyłączcie centralę z zasilania, wysuńcie stare filtry, włóżcie nowe strzałką zgodną z kierunkiem przepływu powietrza i wyzerujcie licznik filtrów w sterowniku. Cała czynność zajmuje kilka minut i nie wymaga narzędzi w większości central.
- Wyłączcie centralę z zasilania. Sama zmiana trybu na sterowniku nie wystarczy, bo wentylatory mogą jeszcze się kręcić.
- Otwórzcie klapę serwisową. W większości urządzeń filtry wysuwają się z prowadnic bez narzędzi.
- Zanim wyciągniecie stary filtr, sprawdźcie kierunek przepływu powietrza. Na ramce jest strzałka, którą nowy filtr musi mieć tak samo.
- Wsuńcie nowe filtry, zamknijcie klapę i włączcie zasilanie. Uszczelka klapy powinna przylegać na całym obwodzie.
- Wyzerujcie licznik filtrów w sterowniku. Bez tego centrala będzie przypominać o wymianie, choć filtry są nowe.
Przy okazji obejrzyjcie wnętrze centrali i czerpnię zewnętrzną. Jeśli kratka jest zarośnięta liśćmi, czyszczenie zajmie minutę.
Czy filtry w rekuperatorze można myć?
Filtrów jednorazowych nie należy myć ani wygrzewać, bo mokra włóknina traci właściwości filtrujące, a wilgotny filtr sprzyja pleśni. Lekkie odkurzenie filtra G4 może przedłużyć jego pracę o kilka tygodni, ale nie zastępuje wymiany. Jeśli producent przewiduje filtry wielokrotnego użytku, stosuje się jego instrukcję czyszczenia. Nie warto też zmieniać klasy filtra na tańszą albo cieńszą, bo zmienia się opór przepływu, na który ustawiona jest centrala.
Rekuperatora nie włączajcie bez filtrów nawet na krótko. Kurz osadzony na wymienniku i w kanałach trudno usunąć i zwykle wymaga wizyty serwisu.
Ile kosztują filtry do rekuperatora?
Orientacyjnie w 2026 roku komplet filtrów kosztuje od kilkudziesięciu do kilkuset złotych, zależnie od modelu centrali. Filtry F7 są droższe od G4, a oryginały producenta droższe od zamienników, choć dobry zamiennik o tych samych wymiarach i klasie sprawdza się tak samo. Przed zakupem przepiszcie z instrukcji lub z ramki starego filtra rozmiar i klasę. Roczny koszt filtrów jest niski w porównaniu z kosztem czyszczenia wymiennika albo wymiany wentylatora.
Wymiennik czyści się osobno, zwykle raz na 1 do 2 lata, i tę czynność lepiej zostawić serwisowi, bo źle zdjęty wymiennik łatwo uszkodzić. Przy okazji serwis sprawdza też odpływ skroplin i działanie sterowania.
Ostatnia aktualizacja: . Interwały i ceny są orientacyjne, a dokładne wartości podaje producent centrali.